EUROMOS ANTİK KENTİ VE ZEUS TAPINAĞI ZİYARETÇİLERİNİ GEÇMİŞE GÖTÜRÜYOR
Milas ilçe merkezine yaklaşık 10–12 kilometre mesafede, Milas–Söke / İzmir-Bodrum karayolu üzerinde, Kızılbayır Tepesi eteklerinde (Kızılcakuyu Mahallesi / Selimiye civarı) bulunan Euromos Antik Kenti, barındırdığı tarihi zenginliklerle ziyaretçilerini adeta zaman yolculuğuna çıkarıyor.
Kentin en büyük ilgi odağı olan ve Anadolu'nun en iyi korunmuş antik tapınakları arasında yer alan Zeus Lepsynos Tapınağı, misafirlerin fotoğraf ve video karelerinde en çok yer verdiği noktaların başında geliyor.
ANTİK ÇAĞ'IN GÜÇLÜ KENTİ: EUROMOS
Antik Çağ'da Mylasa’dan sonra yörenin en önemli yerleşim yeri olan kentin adı, MÖ 5. yüzyılda “Kyramos” ya da “Hyramos” biçiminde karşılıklara sahipken, Yunanca’da “güçlü” anlamına gelen Euromos adını Mausolos’un Hellenleştirme politikası sonucunda aldığı tahmin ediliyor.
Tarihi kayıtlara göre Euromos, geçmişte kuzey komşusu Herakleia ile bazı anlaşmazlıklar da yaşadı. Herakleialılar’ın Euromos topraklarını yağma edip kutsal malları götürmesi üzerine, zarar gören bir Euromoslunun başvurusuyla Mylasa yetkilileri devreye girmiş ve Herakleia’ya elçi göndererek sorunu çözüme kavuşturmuştu.
MİMARİSİYLE DİKKAT ÇEKEN ZEUS TAPINAĞI
Kentin kalıntıları genel olarak yıpranmış durumda olsa da, Asya’nın en iyi korunmuş yarım düzine tapınağından biri olan Zeus Tapınağı tüm görkemiyle ayakta durmaya devam ediyor.
MS 2. yüzyıldan kalma yapı; cephelerinde 6, yanlarında 9 sütun olmak üzere Korinth düzeninde inşa edilmiştir. Yapının kuzey kenarındaki 3 sütun ile güneybatı köşesindeki sütunun yivsiz oluşu, tapınaktaki süsleme işlerinin yarıda bırakıldığını göstermektedir. Ayrıca kuzey ve batıya bakan yüzlerdeki sütunların tümünde adak yazıtı taşıyan panolar yer almaktadır. Sütunlardan beşi fizikçi ve kamu görevlisi Menekrates ile kızı Tryphania, yedisi ise Leo Quintos adlı bir başka kamu görevlisi tarafından sunulmuştur.

TİYATRO, AGORA VE GEÇMİŞ KAZI ÇALIŞMALARI
Euromos Antik Kenti’nin diğer yapı kalıntıları arasında şunlar öne çıkıyor:
Tiyatro: Büyük ancak oldukça yıpranmış durumdaki tiyatro, ovanın hemen üzerindeki yamacın girintisinde yer alıyor. Görülebilen 5 oturma sırasının özellikle kuzey kesimleri iyi korunmuş durumdadır.
Agora ve Stoadar: Düz bir alan üzerindeki agorayı çevreleyen stoanın birkaç sütunu bugün hâlâ görülebilirken, daha batıdaki bir diğer stoanın sütununda Kallisthenes adlı kişinin kente yaptığı parasal yardımı ve İasos’un yandaşlığını anlatan uzun bir yazıt bulunmaktadır.
Euromos Antik Kenti ve Zeus Tapınağı çevresinde 1970'li yıllarda Prof. Dr. Ümit Serdaroğlu başkanlığında kazı ve restorasyon çalışmaları gerçekleştirilmiş, ancak sonraki yıllarda bu çalışmalar yarım kalmıştır. Buna rağmen tarihi dokusuyla büyülemeye devam eden antik kent, tarih ve arkeoloji meraklılarını ağırlamayı sürdürüyor.








