İLBER ORTAYLI’NIN ARDINDAN SEYAHAT MİRASI: 'MOBİLYA DEĞİL, DÜNYAYI BİRİKTİRİN'

"Gezmek, sadece bir yer görmek değil; bir kültürü, bir tarihi yerinde solumaktır." Bu sözlerin sahibi, geçtiğimiz günlerde kaybettiğimiz büyük alim Prof. Dr. İlber Ortaylı, yaşamı boyunca Türk insanına evdeki eşyaya değil, yollardaki bilgiye yatırım yapmayı öğütledi. İlber Hoca’nın farklı ruh hallerine ve arayışlara göre sınıflandırdığı "mutlaka görülmesi gereken yerler" listesi, onun vasiyeti niteliğinde yeniden gündemde.

Müthiş Bir Denge ve Tarih İçin: İspanya

Ortaylı, Avrupa medeniyeti ile İslam estetiğinin harmanlandığı İspanya’yı listenin başına koyuyordu. Özellikle Barselona, Madrid, Toledo, Cordoba, Granada ve Sevilla, onun için müthiş bir dengenin temsilcileriydi.

"Bizi" Yaşamak İsteyenlere: Adriyatik ve Yunanistan

Akdeniz’de Osmanlı ve Türk izlerini sürmek isteyenlere Hırvatistan’ın Dalmaçya kıyılarını, özellikle de Dubrovnik’i önerirdi. Komşuda ise Midilli, Rodos, Sakız, Girit gibi adaların yanı sıra; İnebahtı (Nafpaktos) ve Narda (Arta) gibi şehirlerin ruhunu hissetmemizi isterdi.

Ruhun Dinlenme Durakları: Bosna ve Macaristan

"Hayattan bunaldığınız zaman Bosna’ya gidin" diyen Ortaylı, tefekkür ve plan yapmak isteyenleri ise Macaristan (Peşte) ve Avusturya’nın vakur şehirlerine (Viyana, Innsbruck, Salzburg) davet ediyordu.

Ata Yadigarı ve Hayaller: Özbekistan ve Türkistan

İlber Hoca için Orta Asya bir coğrafyadan fazlasıydı. Hayaller kurmak ve tefekküre dalmak için Semerkand'ı, kadim tarihi keşfetmek içinse Buhara, Taşkent ve Fergana Vadisi’ni işaret ederdi. Kazakistan’ın güneyindeki Türkistan (Yesi) şehri de onun vazgeçilmezleri arasındaydı.

Hoca’nın Favorisi: İran

Dünya üzerindeki tüm şehirler arasında en sevdiği yerleri sorsanız cevap netti: İran; İsfahan ve Yezd. Tebriz’den Tahran’a kadar İran coğrafyasının estetiğine olan hayranlığını her fırsatta dile getirirdi.

Vazgeçilmez Klasikler: İtalya ve Rusya

İtalya’nın sanat dolu şehirleri (Roma, Venedik, Floransa) ve Rusya’nın ihtişamlı başkentleri (Moskova, St. Petersburg) ile özellikle Volga boyundaki Yaroslavl, onun entelektüel haritasının ana arterlerini oluşturuyordu.