TUR OPERATÖRLÜĞÜ TEKELLEŞME GETİRİR Mİ?

Cem Polatoğlu/Baracuda Tur: Tamamen kapılar ardında ve masalar arkasında hazırlanan bir tasarı. Bir kaç büyük firma onlar kalsın, diğer 6500 acentanın parsasını toplasınlar derdindeler.

Tur operatörlüğü yasası çıkmalı, kaçak acentacılığın önlenmesi için diğer ülkelerde olduğu gibi şart yasanın çıkması. Tur operatörlüğü yasasıyla müşterinin mağduriyeti önlenir. Ben tur operatörlüğün yasa tasarısında belirtildiği gibi teminatla alınmasına karşıyım.

Tur operatörlüğü için 2 yol vardır. Birincisi teminat yatırılır. Bize de 500 bin lira yatırın, siz de  operatörü olun deniyor. . Bu para birinci yılın sonunda 1 milyon Euro’ya, sonra 5 milyon Euro’ya çıkacak. Esas sorun bayramda çıkar.  Çünkü bayramda 20.000 kişiyi yurtdışına götüren acenta, ortalama kişi başı 700 eurodan 14 milyon euro risk taşır. Kısaca bir bayram döneminde 14 milyon euro risk taşıyan acentaya 1 milyon euro teminat az gelir. Bu rakam beş yıl içinde 5 milyon Euro’ya çıkacak. Bunu kapalı kapılar ardında konuştular.
Piyasanın %100´ünü alırlar

Örneğin TÜRSAB Başkan yardımcısı Talha Görgülü’nun sahibi olduğu Kayı Tur her yıl Almanya’da 10 milyon Euro sigorta teminatı yatırır. Tasarı bu haliyle kanunlaşırsa bu teminatları yatıramayanlar, büyük firmaların satış acentası olacak.

Kredi kartları açısından bakıldığında bu beş büyük firma normal piyasanın kredi kartlarıyla yapılan tur  harcamalarının  %33’ünü alıyor. Tasarı bu haliyle kanunlaşırsa bu 5 büyük firma kredi kartlarıyla yapılan tur harcamalarının % 100’ünü alacak. Küçük acentaların hepsi büyük acentacıların satış acentası olacak. Siz konunuzda uzman olsanız bile turlarınızı tur operatörünün üzerinden geçireceksiniz. Bizler küçük, butik işler yapan seyahat acentaların yaşamasını istiyoruz. Bu turların sürmesi lazım.
Bir kaç kişi daha da büyür

İngiltere’de  tur operatörlüğü Shine dedikleri sigorta poliçesi sağlanır. Sigorta şirketi acentanın tüm mali geçmişini inceler ve yıllık cirosunu kontrol eder.  Bayramda  diyelim ki 250 bin Euro’luk iş yapacaksın. Sigorta şirketi bu meblağ karşılığında nakit, ya da mal varlığı olarak teminat ister. Sorun çıktığında da mağduriyeti giderir. Tur operatörlüğü teminata dayalı yapılırsa  turizmi ve seyahat acentalarını öldürürler. Bir kaç kişiyi büyütürler.

Polatoğlu’nun bu görüşlerinin ardından, sektörün diğer isimlerine de konuya ilişkin fikirlerini sorduk.:  Bakın neler söylediler:

SETUR  Genel Müdürü Ziya Dal: Bu haliyle tur operatörlüğü sistemi yasalaşırsa, perakende rekabet koşullarını ortadan kaldırır ve tur operatörleri sisteme bağlanan tüm acentaların mali yapısını da ele geçirir.

İlhan Uçak/Sempatur : Alman örneği veriliyor ama Almanya’da bakkallar bile tur satıyor Seyahat acantalarının bir yasayla görevleri belirlenmiş durumda. Özellikle Erkan Mumcu zamanında bir uygulama yaptıar başarılı olamadılar. Buna haklı olarak TÜRSAB da karşı çıktı. Konunun yeniden gündeme gelmesi bizleri korkutuyor. Çünkü bu tasarı acentaları tur operatörlerine bağımlı kılıyor. Acentaların tur yapma, turlarını değişik temalarla süsleme imkanı ellerinden alınıyor. Tur operatörünün bağlantısı  olarak sunuluyorsunuz. Acentaların özgürlüklerini engelleniyor. Turizmi baltalayacak bir uygulama bence. Benim özel müşterimin bütün bilgileri tur operatörünün eline geçecek ve süreçte beni devreden çıkaracak.

TÜRSAB’ın da kabul ettiği sigorta konusu, sorunları çözerdi. Sigorta konusunu bakanlık ortaya attı ve altından kalkamayınca topu TÜRSAB’a yönlendirdi. Bu şekilde turizmciler zapt-u rapt altına alınacak. Zira bir tur operatörü, adına  yapılan bir turda kime, ne kadar ne yaptığınızı, hangi destinasyonu yaptığınızı bilmek zorunda. Çünkü eninde sonunda sorumlu tur operatörü olacak. Turu yapan ve sattıran olarak görülecek. Ben bu nedenle bu uygulamanın karşısındayım.

Sorun yaratan kuruluşların turizme zarar verdiği söyleniyor. Şimdiye kadar bu kurumlar yanlış yaptılarsa yine yapabilirler ve hiç suçu olmayan insanları da batırırlar.


İbrahim Arıkan/Arnika Turizm: Biraz daha konuya bakmak lazım ama, filler tepişiyor, olan çimenlere oluyor. Sistemde doğru olan sigortalamadır ve sigortayı çok iyi denetlemektir. Şu anda mevcut sigortamız var ama, bunu iyi denetleyemedikleri için yeni yeni şeyler ortaya atıyorlar. Parası olan bu işi yapsın mantığı bir çok turizm dalını öldürücektir. Ben turlarımı yapmaya kaltkığımda tur operatörüne komisyon ödemek zorunda kalacağım. Giderek kapatacağız. Ulaşımda D2 bir şey çıkardılar. Benim büyük araçla işim yok. Küçük araçlarla yapıyorum. D2 için izin alıyorum, sonra dönüp kendi aracımı kullanıyorum. Tasarı yasalaşırsa  ben kendi turlarımı yapamayacağım.  Mantık şudur, giden müşteriyi  memnun etmektir.  Kaç kişi gidiyorsa o kadar sigorta bedeli TÜRSAB veya Bakanlığa yatırılır ve bir denetim kurulu olur, o da denetler. Bu şirketler tekelleşmek istiyor.

Sevinç Akdoğan/GeziciYak: Tur operatörlüğü yasasının bu şekilde ortaya konması bence denetimle ilgili bir sorundan  kaynaklandı. Müşteri ve acentayı güvence altına bir sigorta sistemi geliştirmek gerekiyor. Bir sigorta sistemimiz zaten vardı. Kimi ayda 10 bin dolarlık iş yapar, diğeri  500 bin dolarlık iş yapar. Türk milleti bunun da bir yolunu bulur. Yasada sorun varsa, yasa da değiştirilir. Sorun bence sigorta yöntemiyle çözülür. Bakanlığın denetimi iyi yapması gerekir. ( Haber: Aynur Gürsoy/TUYED )