EFES PİLSEN TÜRK TURİZMİ İÇİN GÖREV BAŞINDA!

Felsefesini “Anadolu’dan kazandığını Anadolu ile paylaşmak” üzerine kuran Anadolu Grubu’nun lokomotiflerinden Efes Pilsen, ‘Gelecek Turizmde’ anlayışıyla geçen yıl başlattığı DATUR ile bölgeye değerli katkılar sunuyor. Daha birinci yılında; başta ev pansiyonculuğu olmak üzere yöreye yeni istihdam alanları kazandıran DATUR, doğrudan bölge insanının içinde yer aldığı turizm örgütlenmeleri ile de yerel bilincin oluşturulmasını sağlıyor. 

DATUR’dan sürdürülebilir turizm modeli

Sürdürülebilir kalkınmada turizmin öneminden hareket eden Efes Pilsen, DATUR projesi ile Çoruh Vadisi’nin atıl durumdaki benzersiz doğal ve kültürel değerlerini de günyüzüne çıkarıyor. Bölgede yeni trekking yollarından mağara turizmine yönelik yeni alanlara, kuş gözlem noktalarından yürüyüş parkurlarına kadar geniş bir yelpazede başlatılan çalışmalar tüm hızıyla sürüyor. Çoruh Vadisi’nin kültürel yapısında önemli yer tutan kilise ve manastırların turizme kazandırılması amacıyla tanıtımlarına yer verilirken, yörenin bilimsel açıdan da değeri bulunan canlı ve bitki envanterlerinin hazırlanmasına başlandı. Bu çerçevede yöreye özgü kanser tedavisinde etkisi kanıtlanan yabani iğde türünün pazarlanması için çalışmalar başladı.

Geçen yılın mart ayında başlatılan DATUR projesi, 2.5 yılı kapsayan proje dönemi içinde, daha ilk yılında somut sonuçlara ulaşırken, bölge insanı için yeni umut kaynağı haline geldi. Bunun en güzel örneği de İspir, Uzundere, Tortum ilçe merkezleri ve köylerde kurulan yerel turizm komiteleri oldu. Yerel yönetimlerle ortaklaşa oluşturulan turizm odaklı dernek ve kulüpler ile bölge insanı doğrudan çalışmaların içine katıldı. İspir’in Sırakonaklar köyünde, atıl durumdaki köy okulu, yöre insanının katılımı ile konaklama tesisine dönüştürüldü ve önümüzdeki aylarda hizmet vermeye başlayacak. Yine bölgede özellikle gençlere yönelik; trekking rehberliği, kampçılık, dağcılık, mağara gezileri konularında eğitimler verildi ve verilmeye devam ediliyor. Bölgenin işsizlik ve göç sorunu dikkate alındığında, bu tür yerel istihdama yönelik eğitimlerin önemi apaçık ortaya çıkıyor.

Eğitim ve Örgütsel Kapasite Geliştirme

DATUR Projesi, Çoruh Vadisi’nde zengin biyo çeşitlilik, kültürel ve tarihi miras, yaban hayatı ve açık hava sporları açısından alternatif bir turizm merkezi olma yolunda yöre insanlarını da içine alacak şekilde ilerlemesini sürdürürken; üç ana temel üzerinde yükseliyor. “Eğitim ve Örgütsel Kapasite Geliştirme Çalışmaları”, “Ürün Geliştirme” ve “Tanıtım ve Pazarlama Çalışmaları” başlıklarındaki omurga; turizm ve doğa uyumunu gözetiyor. “Eğitim ve Örgütsel Kapasite Geliştirme Çalışmaları”, yerel turizm örgütlenmelerini içerirken, Çoruh Vadisi’nin turizm potansiyeli ve sağlayacağı istihdam alanları açısından da farkındalık ve bilinç oluşturmayı amaçlıyor. Köylerde ve ilçelerde düzenlenen turizm çalıştaylarında; öncelikle yörenin konaklama sorunlarının çözümü için yerel işbirlikleri ve projeler ele alındı. Kadın girişimcileri de öne çıkaran bu çalışmalar içerisinde; yerel işbirlikleri ile turizm için olmazsa olmaz konaklama tesisleri oluşturulmasında atılacak adımlar saptandı. Mevcut tesislerin çevreye uyumlu hale getirilmesine yönelik planlamalara danışmanlık hizmeti verilirken, kullanılmayan köy evlerinin de pansiyonculuğa kazandırılması amaçlanıyor.

Ürün Geliştirme

DATUR’un ikinci adımında ise ‘ürün geliştirme’ başlığı yer alıyor. Bölgeyi, yerli ve yabancı turistler açısından ilgi gören bir merkez haline getirecek ve bölge halkına gelir sağlayacak potansiyel ürünlerin araştırılması ve geliştirilmesi olarak ifade edilen temel amaca uygun biçimde gerçekleştirilen çalışmalar sonucu; 16 trekking noktası belirlendi. Çoruh Vadisi’nin kuş gözlemciliği açısından sunduğu zenginlikler tespit edildi, bölgeye özgü kuş çeşitleri ile ilgili envanter çalışması tamamlandı. Yeni kuş gözlem noktaları belirlendi. Vadinin hayli değerli botanik yapısı bilimsel biçimde raporlandı. Bölgedeki tarihi eserler ile ilgili envanter çalışmaları sonucu Öşk, İşhan, Barhal, Tekkale ve Haho Manastırları’na ait tanıtıcı broşürler hazırlandı. Mağara turizmi için yeni alanlar saptandı.

Tanıtım ve Pazarlama

Bir yandan yöre insanı için istihdam alanları, öte yandan zengin kültürel ve doğal varlıkların ortaya çıkarılması açısından önemli olan DATUR projesinin son ayağını ise “tanıtım ve pazarlama” oluşturuyor. Önce yöre insanının farkındalığını sağlayan bilinçlendirme ardından da yurtiçi ve yurtdışı tanıtım faaliyetleri ile Çoruh Vadisi, Türkiye’nin gözde turizm merkezleri arasında yerini almaya hak kazanacak. Proje sunumları yazılı ve görsel basın ile paylaşılırken; afiş, poster ve kartpostallar başta olmak üzere tanıtım dokümanları bastırıldı. Proje, her yıl turizm sektöründen çok sayıda kişinin katıldığı EMMIT Fuarı’nda tanıtıldı. 7 – 10 Eylül 2007 tarihleri arasında Erzurum’un İspir ve Uzundere ilçelerinde Kuş Gözlem Festivali düzenlendi. Mart ayında Uzundere’de Atatürk Üniversitesi öğrencilerinin katılımıyla “Ağaçlandırma Şenliği” adı altında etkinlikler düzenlendi. Doğa derneklerinin de desteğiyle, ülke genelinde alternatif spor ve doğa meraklılarına bu etkinlikler duyurularak bölgeye ilgi oluşturulmaya başlandı. Antalya/Side-Belek-Kaş gibi turizm merkezlerinde Çoruh stand’ları kurularak, bölge fotoğrafları sergilendi.


Turizm sektörüne insan gücü desteği: Efes Pilsen Turizm Eğitimleri

Birinci yılında DATUR, Çoruh Vadisi’nin çehresinde önemli değişimlere imza atarken, Efes Pilsen “Gecelek Turizmde” ifadesiyle somutlaşan sosyal sorumluluk anlayışını ücretsiz turizm eğitimleri ile sürdürüyor. Boğaziçi Üniversitesi Yaşamboyu Eğitim Merkezi (BÜYEM) işbirliği ile ortaklaşa düzenlenen ücretsiz “Efes Pilsen Turizm Eğitimleri”, 2006 yılı sonundan bu yana devam ediyor. Türkiye genelini kapsayan proje ile sektöre eğitimli insan gücü yetiştirilmesi amaçlanıyor. Akademik kadronun tespitleri ışığında turizm potansiyeli bulunan yörelerde eğitim programları devam ediyor. Geçen yıl Şanlıurfa, Antakya, Adıyaman, Mardin ve Erzurum’da gerçekleştirilen program çerçevesinde 800 kişiye turizm eğitimi verildi. İlk iki ayağı Gaziantep ve Mersin’de tamamlanan proje ile yıl sonunda toplam 1.000 kişiye ulaşılması hedefleniyor. “Efes Pilsen Turizm Eğitimleri” katılımcıları, eğitimler sonunda Boğaziçi Üniversitesi'nden sertifika almaya hak kazanıyor. Projenin eğitim başlıkları arasında; misafir karşılama ve ağırlama, yiyecek- içecek organizasyonu, mutfak sunumu, hijyen, pazarlama, etkin satış yöntemleri ile müşteri memnuniyeti konuları bulunuyor.

Efes Pilsen’den bir destek de arkeolojiye…

Efes Pilsen, Anadolu kültür mirasının gün yüzüne çıkarılması ve gelecek nesillere ulaştırılması amacıyla arkeolojik kazılara verdiği desteği sürdürüyor. Efes Pilsen, Anadolu kültür miraslarının gün yüzüne çıkarılması ve gelecek nesillere ulaştırılması amacıyla 1995 yılından bu yana Assos/Behramkale'de ve 1998 yılından beri de Çanakkale/Gülpınar'da sürdürülen kazı ve restorasyon çalışmalarını desteklemeye devam ediyor.

Efes Pilsen’in sponsorluğunda 1995 yılından bu yana sürdürülen kazılarda, Assos’un tarihsel geçmişi sayfa sayfa gün yüzüne çıkarıldı. Edremit Körfezi’nin masmavi sularına bakan antik kentte yürütülen kazı çalışmaları çerçevesinde; Antik Tiyatro yeniden ayağa kaldırıldı ve tiyatro bin 500 kişiyi ağırlama kapasitesine kavuştu. Assos’ta Nekropol alanında açılan bölümlerde, M.Ö. 6. ile 4. yüzyıla kadar uzanan küp ve lahit mezarlar bulundu.

1998 yılından bu yana Efes Pilsen desteği ile Çanakkale/Gülpınar’da devam eden kazılarla ise, gerek mimarisi, gerekse heykeltraşlık eserleriyle büyük önemi bulunan ve heykel satanının en güzel eserlerini barındıran Apollon Smintheus Tapınağı’ndaki restorasyon çalışmaları tüm hızıyla sürüyor.

EFES PİLSEN’İN TURİZM PROJELERİ
İLERLEME RAPORLARI
A- DOĞU ANADOLU TURİZM GELİŞTİRME PROJESİ (DATUR)
 
• Mayıs 2007 tarihinden itibaren örgütsel kapasite geliştirme, sürdürülebilir turizm, proje yönetimi ve girişimcilik başta olmak üzere çeşitli konularda eğitim verildi. Eğitimlere 446 kişi katıldı. 500 kişi ise proje çalışmaları kapsamındaki çeşitli etkinlik ve çalıştaylara katılım gösterdi.
• Köy muhtarları ve yerel paydaşlar için proje ve bölgenin turizm potansiyelini anlatan toplantılar düzenlendi. Bu toplantılarda, turizmin bölgeye kazandıracakları, projenin amacı ve projenin bölgede yürüteceği faaliyetler katılımcılara anlatıldı. 27 köyde ve 4 ilçe merkezinde olmak üzere 485 kişi ile toplam 62 adet toplantı düzenlendi.
• Yöre halkından oluşan Turizm Geliştirme Komiteleri kuruldu. Bu toplantılarda bölgenin turizm olanaklarının ortaya çıkarılması ve geliştirilmesi amacından hareketle, projenin iş planları turizm komitesi üyelerinin görüşüne sunuldu. Bu planlar, komite üyelerinin görüşleri doğrultusunda hayata geçirildi.
• Erzurum’un İspir ilçesinde Doğa Derneği, Uzundere’de Doğa, Gençlik ve Spor Derneği, Tortum/Pehlivanlı’da Yedigöl’den Yedigöl’e Yaşam Derneği kuruldu.
• Kurulma aşamasında olan 4 sivil toplum örgütüne, (Uzundere Sapanca Derneği, İspir Sırakonaklar Turizm Derneği, İspir Kadın derneği, Uzundere kadın Emeği Derneği)  proje ekibi tarafından örgütlenme, tüzük oluşturma, eylem planı belirleme gibi konularda danışmanlık sağlandı.
• Öncü-örnek olabilecek ilk konaklama tesisinin yeri belirlendi. Planlama çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Uzundere Belediyesi ile koordineli bir şekilde sürdürülmektedir.
• Kırsal turizm çalıştayında, kırsal turizm hakkında bilgi verilerek bölgenin kırsal turizmden elde edebilecekleri işlendi.
• Bölgesel turizm stratejisi geliştirme çalıştayı Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü misyonu çerçevesinde uzman Mike Fabricius, bölgede yürütmekte olduğu bölgesel strateji geliştirme çalışmaları için yerelden etkin bir şekilde bilgi aldı ve bulgularını yerel ortaklarla paylaştı.
• Dünya Bankası, Amerikan Büyükelçiliği ve Avrupa Birliği gibi çeşitli kurum ve kuruluşların çeşitli dönemlerde çıktıkları hibe başvurularından Çoruh Vadisi’ndeki ilgililerin yararlanabilmeleri amacıyla İspir, Uzundere ve Erzurum merkezde “Kaynakları Harekete Geçirme ve Proje Hazırlama Eğitimleri” gerçekleştirildi. Eğitimlere toplam 90 kişi katıldı. Bunun sonucunda, bölgedeki turizm faaliyetlerinin gelişebilmesi için organik tarım, tur organizasyonu, bölgenin tanıtımı, turizm ürünlerinin çeşitlenebilmesi için gerekli ekipmanın temini gibi konularda 13 adet proje teklifi hazırlandı.
• Yerel katılımla 16 trekking rotası belirlendi. Yerel dernek-topluluk üyesi 35 gence trekking eğitimi verildi. 50 gence kampçılık ve dağcılık teorik eğitimi verildi.
• Kuş çeşitleri ile ilgili envanter çalışması tamamlandı. Bölgede 206 tür kuş tespit edildi. Kuş gözlem sporu için gözlem noktaları belirlendi. Çoruh Vadisi’nin kuş gözlemciliği açısından sunmuş olduğu zenginlikler tespit edildi;
o 3.000 metrede irtifa gözlemi yapılabilmesi,
o Farklı yırtıcı türlerin aynı anda gözlemlenebilmesi,
o Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu’da bulunan endemik türlerin gözlenebilmesi,
o Tortum Vadisi’nde sakallı akbaba kolonisi.
• Çoruh’taki kuş gözlem fırsatları ilk kez yurtdışında İngiltere’de gerçekleştirilen uluslararası kuş gözlem fuarında uluslarası kuş gözlem meraklılarına sunuldu.
• Proje süresince bölge ile ilgili geliştirilen ürünler seyahat acentaları ile paylaşıldı.
• Bölgeye özel bazı etkinliklerin geleneksel hale gelmesi için de adımlar atıldı ve 7 – 10 Eylül 2007 tarihleri arasında Erzurum’un İspir ve Uzundere ilçelerinde Kuş Gözlem Festivali düzenlendi. Doğa derneklerinin de desteğiyle, ülke genelinde alternatif spor ve doğa meraklılarına bu etkinlikler duyurularak bölgeye ilgi oluşturulmaya başlandı.
• Uzundere’de “Ağaçlandırma Şenliği” gerçekleştirildi. Etkinliğe Erzurum Üniversitesi’nden 200 kişilik bir öğrenci grubu katıldı. Etkinliğin yerel mecralarda duyurumu yapıldı.
• Antalya Side’de Av ve Yaban Hayatı Sempozyumu’nda bölgenin kuş zanginliğine dair sunum yapıldı. 4 gün boyunca açılan stant’ta bölgenin turizm ürünleri ve potansiyeli; yüz yüze görüşmeler ve ilgili poster, broşür, kartpostal, afiş dağıtımıyla sempozyum katılımcılarına ve ziyaretçilerine tanıtıldı. Sempozyumda, 38 adetlik bir fotoğraf seçkisinden oluşan Çoruh Fotoğrafları sergilendi.
• Kaş Merkez’de kurulan stant ve Çoruh Açık Hava Fotoğrafları sergisinde; proje, proje ortakları, proje faaliyetleri, bölgenin turizm olanakları ve potansiyeli yüz yüze görüşme, poster, kartpostal, tanıtıcı broşür, afiş dağıtımı ile Kaş yerel halkına, Kaş’ta faaliyet gösteren ve ilgili turizmde çalışan turizm profesyonellerine ve de Kaş’ı ziyaret eden yerli ve yabancı turistlere tanıtıldı.
• Antalya Belek’te Turizm Lisansüstü Öğrencileri, Akademisyenleri ve Turizm sektöründe çalışan profesyonellerin katılımı ile gerçekleşen kongrede; proje, proje ortakları ve faaliyetleri, bölgenin turizm olanakları ve potansiyeli yüzü yüze görüşme, poster, kartpostal, tanıtıcı broşür, afişler aracılığıyla katılımcılara tanıtıldı. 38 adetlik bir fotoğraf seçkisinden oluşan Çoruh Fotoğrafları kongrenin yapıldığı otelde sergilendi.
o Antalya’da gerçekleştirilen tanıtım faaliyetleri ile; içerisinde öğrenci, akademisyen, turist ve profesyonellerin olduğu 950 kişilik bir kitleye ulaşıldı.
• Verilen eğitimler ve gerçekleştirilen yerinde görme eğitim gezileri sonucunda mevcut 3 günübirlik işletme, işletmelerinde konaklama kapasitesi yaratma kararı aldı.
• Daha önce turistik konaklama imkanına sahip olmayan Uzundere ilçesi, ilk ev pansiyonuna 5 kişilik yatak kapasitesi ile kavuştu ve ilk misafirlerini Mayıs ayı itibariyle ağırladı.
•  2008 yılı Bahar/Yaz sezonunda hizmet vermeye başlayan İspir’in Sırakonaklar köyündeki ev pansiyonları, ilk misafirlerini projenin sağladığı bağlantılar ile ağırladı. Bölgede daha önce konaklama olanağı bulunmayan ilçeler, ev pansiyonları ile konuk ağırlamaya başladılar.
 
B- EFES PİLSEN TURİZM EĞİTİMLERİ

• 2007 yılında ve 2008’in ilk aylarında düzenlenen eğitimler sonunda yaklaşık 1.000 kişiye turizm eğitimi verildi. Eğitimler 2007 yılında; Urfa-Halfeti, Antakya, Adıyaman, Mardin, Erzurum ve 2008 döneminde Mersin ve Gaziantep olmak üzere 7 ilde düzenlendi.
• Halfeti’de yürüyüş parkurları belirlendi, ilçe yönlendirme tabelalarında revizyona gidildi. Yöresel el sanatlarından keçe ve keçe işçiliği uygulamalarında yöreyi temsil eden objelere yer verilmeye başlandı. İlçenin meydanında satış noktalarının açılmasına karar verildi. Ev pansiyonculuğu için girişimler başladı.
• Mardin’de turizm sektör çalışanları, ilk kez proje sayesinde bir araya gelerek mesleki birlik toplantısı düzenledi.
 
C- ARKEOLOJİ KAZILARA DESTEK

• Assos Antik Tiyatro yeniden ayağa kaldırıldı, tiyatro 1.500 kişiyi ağırlama kapasitesine kavuştu.
• Assos’ta Nekropol alanında açılan bölümlerde M.Ö. 6. ile 4. yüzyıla kadar uzanan küp ve lahit mezarlar çıkarıldı, Anadolu’da en eski bazilikal plandaki kiliselerden biri gün ışığına çıkarıldı.
• Gülpınar’da gerek mimarisi, gerekse heykeltıraşlık eserleriyle tarihe tanıklık eden, Apollon Smintheus Tapınağı yenileme çalışmaları Efes Pilsen’in desteğiyle devam ediyor.